De Stichting Vrienden van het Marechausseemuseum geeft periodiek brochures uit. Daarbij komt een diversiteit aan onderwerpen ter sprake de Koninklijke Marechaussee aangaande.
Deze brochures zijn - zolang de voorraad strekt - verkrijgbaar bij het Museum.
De kosten van een brochure bedragen € 2.30
Bestellen bij het Marechausseemuseum, tel.0344 571256.
Of stuur een email aan het museum.
Klik hier voor de volgende brochure.
Museumbrochure nummer 41
De Koninklijke Marechaussee in Unifil
door Luitenant-kolonel b.d. Joop van der Hoogt
In 1975 brak in Libanon een burgeroorlog uit. Omdat de Libanese regering geen gezag meer had werd een ‘Arabische, voornamelijk Syrische, Afschrikkingsmacht’ in Noord-Libanon gestationeerd. Israel wenste geen Syrische troepen in Zuid-Libanon, waardoor in dat gebied de onderlinge strijd en aanvallen op Israel doorgingen. Naar aanleiding van de Israëlische bezetting in 1978 van een deel van Zuid-Libanon stuurden de Verenigde Naties een vredesmacht naar dit gebied, de United Nations Interim Forces Lebanon (UNIFIL). De vredesmacht had de opdracht toe te zien op de terugtrekking van de Israëlische troepen, het herstel van de vrede en veiligheid en het leveren van bijstand aan het gezag door de Libanese regering in het gebied. Al spoedig bleek dat dit een loos mandaat was, waardoor UNIFIL wel werd gedoogd, maar niet veel invloed had. Dat laatste werd nog erger toen Israel in 1982 opnieuw Zuid-Libanon bezette. Van 1979 tot 1985 nam Nederland deel aan UNIFIL. Aanvankelijk met een infanteriebataljon met ondersteunende elementen en later met een infanteriecompagnie. Ook de Koninklijke Marechaussee leverde personeel voor zowel de Nederlandse VN-eenheid in Zuid-Libanon als voor de MP-compagnie op het hoofdkwartier van UNIFIL In Naqoura. Onder de Nederlandse militairen bevonden zich meer dan vijf honderd dienstplichtigen. De brochure beschrijft de historische en militaire ontwikkelingen in deze regio. Van alle inspanningen van West Europese landen, met name Frankrijk, om in dit deel van het Midden Oosten grote invloed te houden tot en met de burgeroorlog die in Libanon veelal langs religieuze lijnen verliep. Ook de Nederlandse maatschappelijke commotie en de nadrukkelijke parlementaire bemoeienis rond deze uitzending komen aan bod. In de brochure wordt natuurlijk veel plaats ingeruimd voor de Nederlandse bijdrage, de moeilijke omstandigheden waaronder de militairen hun werk moesten doen en uiteraard met name de bijdrage van de Koninklijke Marechaussee in dit gebied.
Luitenant-kolonel b.d. Joop van der Hoogt, die in 1990 een half jaar heeft gediend bij het detachement Koninklijke Marechaussee in de Sinaï, is wederom bereid gevonden om ook deze brochure te schrijven. Naast de historische ontwikkelingen en de rol van de Koninklijke Marechaussee in UNIFIL probeert hij ook een antwoord te geven op de vraag of de VN met UNIFIL heeft bijgedragen aan vermindering van gewelddadigheden in dit deel van de wereld en wat de rol van de Koninklijke Marechaussee daarin is geweest.
Ook deze interessante brochure van de reeks mag niet ontbreken in uw verzameling.
Museumbrochure nummer 40
De Geestelijke Verzorging bij de Koninklijke Marechaussee
Door Ds. M.A. Bezemer
De brochure verhaalt hoe de Geestelijke Verzorging bij de Koninklijke Marechaussee ontstaat en langzamerhand vorm krijgt. Wie zijn die geestelijke verzorgers (GV-ers), wat komen ze doen, heeft het Wapen wel behoefte aan ze en zou men ze willen missen? Verteld wordt hoe de zielszorg zich in de tijd ontwikkelt en zich voortdurend aanpast aan nieuwe uitdagingen. De GV-ers zijn verantwoordelijk voor de religieuze zorg, later ook de levensbeschouwelijke zorg, het vormingswerk, de bezoeken aan zieken en gestraften als trooster en pleitbezorger. De GV-ers gaan mee op het levenspad tijdens vrolijke en droevige momenten, in oorlogs- en vredestijd. Bij de Koninklijke Marechaussee bestaat de zorg aanvankelijk uit slechts af en toe een bezoekje van een legerpredikant of legeraalmoezenier aan een brigade. Na WO II komen de eerste “vaste” GV-ers op het Depot in Apeldoorn. Vanaf 1996 heeft de Koninklijke Marechaussee een eigen Geestelijke Verzorging met een divers aanbod aan geestelijke ondersteuning. De brochure is geschreven door dominee Mary An Bezemer, sinds 1985 werkzaam bij de Koninklijke Marechaussee. Soms met een lach, soms relativerend dan weer in kritische solidariteit beschrijft zij het wel en wee van de Geestelijke Verzorging bij de Koninklijke Marechaussee. Op weg met “Gods eigen Wapen”, met geest en drift, het krijgsmachtdeel waar menig GV-er van zegt: “Hier is het toch wel heel anders werken dan in de andere krijgsmachtdelen”.
Museumbrochure nummer 39
De Koninklijke Marechaussee 'The Dutch Contingentpolice' in UNPROFOR
door majoor b.d. Harm Engels
De brochure nummer 39 ‘De Koninklijke Marechaussee, de -Dutch Contingentpolice- in UNPROFOR, is geschreven door de majoor b.d. H. Engels. Harm Engels is de eerste brigadecommandant van de brigade Koninklijke Marechaussee UNPROFOR.
De Verenigde Naties zijn ernstig ongerust over de impact die de burgeroorlog in Joegoslavië kan hebben op de ingezette ontspanningspolitiek en wapenbeheersingsprogramma’s tussen West (NAVO) en Oost (Warchaupact). Om deze ontwikkeling niet te laten escaleren richten de VN begin 1992 UNPROFOR op, waaraan ook Nederland een bijdrage levert. De brigade Koninklijke Marechaussee UNPROFOR, de ‘Dutch Contingentpolice’, is belast met de politiediensten voor de Nederlandse eenheden (een verbindingsbataljon, NL/BE transportbataljon en een infanteriebataljon). De brochure laat u een kijkje nemen in de keuken van de vredesmacht van de Verenigde Naties in Joegoslavië. De brochure is verkrijgbaar in het Museum der Koninklijke Marechaussee.
Museumbrochure nummer 38
De Koninklijke Marechaussee en de Kustwacht Nederland
door Kapitein b.d. A.H. Blankert
De spectaculaire opsporingsoperatie waarbij in 1974 het voormalige vissersvaartuig de "Lammie" een hoofdrol speelt, doet het Openbaar Ministerie (OM) beseffen dat zij zich meer moet bemoeien met de strafrechtelijke handhaving op zee. Met dit vaartuig tracht men vanuit het Midden Oosten hasj en hasjolie Nederland binnen te brengen. Mede op grond van informatie van de marechaussee-grensveiligheidsfunctionaris van de Brigade Den Helder is het vertrek van de "Lammie" uit Nederland gesignaleerd. Ook is bekend wat het doel van de reis is. Men verwacht dat de lading wordt aangeland op de Nederlandse kust of in een haven binnen het arrondissement Alkmaar. Daarom berust de leiding van de opsporingsoperatie bij de Hoofdofficier van Justitie van dat arrondissement, mr. A. N. A. Josephus Jitta. Het lukt hem om ad hoc zowel op als boven de Noordzee en langs een groot deel van de Nederlandse kust materieel en personeel van de Douane, de Koninklijke Marechaussee, de Koninklijke Marine (KM) en de politie beschikbaar te krijgen.
Uit de inleiding van de brochure.
Museumbrochure nummer 37
Museum der Koninklijke Marechaussee 75 jaar
door Kapitein te Zee b.d. D. Weekenstroo
In 1925 geeft kapitein der Koninklijke Marechaussee Marius Cornelius van Houten aan J. Hoynck van Papendrecht opdracht voor het maken van een olieverfschilderij met als voorstelling een patrouille van de Marechaussee te paard.
In de maanden daarna corresponderen beiden over de voortgang, de compositie en de militaire details. Hoynck, in binnen- en buitenland bekend als een begenadigd schilder van het militaire leven, heeft tot dan toe slechts een enkele maal een marechaussee getekend. Hij bekent Van Houten dat hij te weinig weet van de uniformen en de uitrusting van de Koninklijke Marechaussee en vraagt hem regelmatig om details. Bij Hoynck moet alles historisch verantwoord zijn. Ook bezoekt Van Houten de schilder in zijn atelier in Den Haag waar hij enthousiast raakt over een aquarelschets die Hoynck in 1887 van een marechaussee te paard heeft gemaakt. Ook deze schets koopt hij. Blijkbaar is Hoynck zo gecharmeerd over de belangstelling dat hij twee potloodschetsen, die hij in 1890 van marechaussees heeft gemaakt, aan Van Houten schenkt. De houten transportkist, die op 22 juli 1926 in Doorn aankomt, bevat dus de eerste vier voorwerpen van wat de marechaussee-collectie van het Marechausseemuseum zal worden. Kort daarop bestelt Van Houten nóg een schilderij met als thema de Veldartillerie, het Wapen waar hij diende voordat hij naar de Koninklijke Marechaussee overging (zie kader). Wederom schenkt Hoynck enkele marechausseeschetsen met de woorden: “Ik vind het aardig dat het in zulke goede handen als de uwe komt. Gij hebt zoveel eerbied voor de oude tradities en uniformen van uw Wapen.”.
Overgenomen uit de brochure
Museumbrochure nummer 36
Mobiel Toezicht Vreemdelingen
door H. Engels, Majoor b.d. der Koninklijke Marechaussee
De schrijver beoogt met de inhoud van deze brochure de aanloop naar en de aard van de voedingsbodem voor de taak van het Mobiel Toezicht Vreemdelingen bij de Koninklijke Marechaussee helder voor u te belichten. Daarnaast wil hij de lezer een beeld schetsen van de praktische uitvoering van het Mobiel Toezicht Vreemdelingen en welke samenwerkingsverbanden daarbij zoal een rol spelen.
Bij het "spitwerk" om tot de tekst van deze brochure te komen denkt hij nogal eens aan de spreuk "de beste daden zijn die welke noch verklaard, noch verontschuldigd behoeven te worden" van Berthold Auerbach. Zowel de schrijver, als de Stichting Vrienden van het Museum van de Koninklijke Marechaussee, wensen u veel plezier bij het lezen van deze brochure waarin niet alleen een boeiende en dynamische taak is geschetst van de Koninklijke Marechaussee, maar ook een markante episode is beschreven in het bestaan van het Wapen.
Donald Weekenstroo, Stichting Vrienden van het Museum van de Koninklijke Marechaussee
Museumbrochure nummer 35
De Koninklijke Marechaussee in de Multinational Force & Observers
door luitenant-kolonel b.d. J.L. van der Hoogt
Van 6 maart 1982 tot en met 30 april 1995 neemt Nederland onder andere met een detachement Koninklijke Marechaussee deel aan de MFO. Ook na beëindiging van de Nederlandse bijdrage bestaat de MFO tot op de dag van vandaag nog steeds. Om een goed beeld te kunnen vormen over de plaats waar en binnen welke - latente -spanningsvelden de MFO opereert is een korte beschrijving van de geografie, de geologie en de geschiedenis van de Sinaï interessant. Door de eeuwen heen is de Sinaï-woestijn, nu een deel van de Verenigde Arabische Republiek Egypte, van economisch en militair belang. Het Midden-Oosten kent een bewogen geschiedenis van vele eeuwen. Ook de jongste geschiedenis leert dat er maar heel weinig nodig is om in deze regio als lont in het kruitvat te dienen. De politieke ontwikkelingen vanaf het begin van de 20e eeuw zijn mede oorzaak van veel van de huidige conflicten in het Midden Oosten. Via de gevoerde oorlogen vanaf het ontstaan van de staat Israël voert deze brochure naar de "Camp David Accoorden", die weer uitmonden in de vorming van de MFO. De oprichting van de MFO en de bijdrage van de Koninklijke Marechaussee vormen de kern van de brochure. Aan het eind van de brochure hoop ik dat u zelf een antwoord kunt geven op de vraag of, in welke mate en op welke manier de inbreng van het Wapen heeft bijgedragen aan het vredesproces in een deel van het nog steeds roerige Midden-Oosten.
Museumbrochure nummer 34
Vaartuigen bij de Koninklijke Marechaussee
door kapitein b.d. N.C.M. Karels
Het is 4 februari 1874 als een bereden marechaussee van de brigade Philippine zijn paard op stal laat staan en met een open roeiboot zonder enige beschutting het onstuimige Zeeuwse water oproeit om in de Braakman op te treden tegen mosselstroperij. Hij doet dit in opdracht van zijn brigadecommandant, die via de gebruikelijke lijnen een opdracht van de Minister van Justitie laat uitvoeren. Het is 2009, ruim 130 jaar later, het Rijksvaartuig (RV) 180 met een lengte van 34 m, voortgestuwd door twee Carterpillar C32 motoren van samen 1900 bkW, die een snelheid van 28 km/u kunnen ontwikkelen, spoedt zich naar een zeeschip aan de horizon. Via het elektronisch informatiesysteem wordt aangegeven dat dit schip gecontroleerd moet worden. De Rigid Huil Inflatable Boat (RHIB) wordt op het achterdek gereed gemaakt. De wachtmeester wacht op het moment dat de positie ten opzichte van het te controleren schip gunstig is en hij, via de "slipway" achter op het schip, met de RHIB in het water wordt gelaten. De RHIB heeft een lengte van 6,8 m. Aangedreven door een dieselmotor met hydrojet van 228 kW kan de afstand tot het te controleren schip met een maximum snelheid van 65 km/u snel worden overbrugd. Deze brochure gaat over de ontwikkelingen in de tussenliggende periode van ruim 130 jaar.
Uit de inleiding van de brochure
Museumbrochure nummer 33
"Collaboratie of Verzet"
Dilemma"s en Keuzen in Oorlogstijd
door dr J.P.E.G Smeets
In museumbrochure nr. 15 "De Marechaussee in de bezettingstijd (1940-1945)" werd getracht een antwoord te geven op de vraag in welke mate leden van de Marechaussee toen "goed" of "fout" waren geweest. Met genuanceerde kijk werd deze vraag voor verschillende groepen marechaussees beantwoord. Echter de kern van het verhaal ging over het maken van keuzen onder moeilijke omstandigheden.
In deze nieuwe brochure staat dit laatste thema wederom centraal, maar nu vanuit de invalshoek van drie individuele politiemannen; ex-korporaals van het Korps politietroepen die in 1940 waren overgegaan naar de Nederlandse politie. Hecht met elkaar bevriend, werden zij door de omstandigheden in de Tweede Wereldoorlog gedwongen elk voor zich een fundamentele keuze te maken. Keuzen waardoor ze niet alleen in "vijandelijke" kampen terecht kwamen, maar waardoor ook hun verdere leven werd bepaald. De schrijver Jos Smeets beschrijft hun levensverhaal en vooral hun beweegredenen en motieven om deze verschillende keuzen te maken.
Museumbrochure nummer 32
De Koninklijke Marechaussee en
Operatie "Uphold Democracy Haiti"
door Harm Engels
De schrijver, Majoor B.d. Harm Engels gaat in museumbrochure nr. 32 uitgebreid in op de vraag waarom wij in 1994 met spoed op een eiland in de Atlantische Oceaan, in een - in onze ogen - onbeduidend klein land, zonder heldere opdracht en op initiatief van de VS steun moesten verlenen aan een Multi National Force met als doel de democratie op dit tropische eiland te borgen.
Waren er in de Caribische Zee of in Zuid- en Midden-Amerika niet meer landen, waarbij vraagtekens konden worden geplaatst bij het democratisch gehalte van het staatsbestel? Om deze vragen enige kleur te geven wordt u verteld over de historie van dit zo boeiende land en over de besluitvorming en gebeurtenissen voorafgaande aan de operatie. De schrijver maakte deel uit van het detachement maakt u uit eerste hand deelgenoot van de voorbereiding en uitvoering van de missie van het KMar-detachement “Operation Uphold Democracy Haïti “.
Museumbrochure nummer 31
Semi-permanente Bijstandsbrigades
door H.W.F. Hendriks, Kapitein b.d. der Koninklijke Marechaussee
m.m.v. P. van Erk, 1e Luitenant b.d. der Koninklijke Marechaussee
In 1994 werd, na achtentwintig jaar, de brigade Koninklijke Marechaussee Amsterdam-Bijstand opgeheven. Korte tijd daarvoor was dat ook met de brigade Den Haag-Bijstand gebeurd. Feitelijk eindigde hiermee de semi-permanente bijstand zoals die door de Koninklijke Marechaussee gedurende meer dan een kwart eeuw aan de gemeentepolitie van Amsterdam en Den Haag was gegeven. Reden temeer om nu de geschiedenis van deze bijstandsbrigades en de gevolgen voor het Wapen der KMar in een museumbrochure vast te leggen en zo aan de vergetelheid te ontrukken. Voor een beter begrip voor het ontstaan van deze brigades is het nodig om een kort overzicht te geven van de plaats en de rol van de KMar in het Nederlandse politiebestel na de Tweede Wereldoorlog.
Museumbrochure nummer 30
De Koninklijke Marechaussee in Nederlands Nieuw-Guinea
Het Wapen naar een uithoek der aarde
door mr jhr D.J.H.N. den Beer Poortugael, luitenant-kolonel b.d.
......uiteindelijk verwierf Nederlands-Indië zijn onafhankelijkheid van Nederland. Alle belangrijke eilanden werden overgedragen, behalve Nederlands Nieuw-Guinea. Dit meest oostelijk deel van de voormalige Nederlandse kolonie bleef vooralsnog onder Nederlands bestuur. Dit tot ergernis van Indonesië dat zich tot doel stelde de Nederlanders ook uit Nieuw-Guinea weg te krijgen en het gebied op te nemen in de Republiek Indonesia. Wederom, indien nodig, ook kwaadschiks. Een conflict was dus zo voorgeprogrammeerd en de relaties tussen Nederland en zijn voormalige kolonie werden slechter en slechter. De permanente Indonesische dreiging dwong Nederland militairen ter verdediging van Nieuw-Guinea te stationeren. Dit betekende dat er ook politie moest komen voor de krijgsmacht in dit uitgestrekte gebied. Aangezien dat in Nederland sinds jaar en dag de Koninklijke Marechaussee was geweest, werd besloten het Wapen ook naar Nieuw-Guinea te zenden.
Uit de inleiding van de brochure
Museumbrochure nummer 29
De Vrouw in Nassaublauw
door J.F. Crul. kapitein b.d.
bewerkt en voltooid door W.G.M. Le Rütte, majoor b.d.
Deze brochure beschrijft de historische ontwikkeling rond de opname, de integratie en de meerwaarde van vrouwen bij de Koninklijke Marechaussee. In de volgende vier hoofdstukken wordt nader ingegaan op ervaringen bij de politie en de krijgsmacht, de opname van vrouwen in het Wapen, hun ervaringen, en de stand van zaken op dit moment. Dat het niet alles koek en ei is met de integratie van vrouwen binnen de politie en de krijgsmacht is vandaag de dag duidelijk. Vooral in de hoogste functies zijn bij de politie en de krijgsmacht relatief weinig vrouwen te vinden. Dit fenomeen wordt aangeduid met de term 'het glazen plafond'.
Museumbrochure nummer 28
De Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten
door J. Timmermans, kolonel b.d.
In 2005 bestond de Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten al weer 30 jaar. Deze bijzondere eenheid binnen de Koninklijke Marechaussee heeft intussen haar plaats binnen het Nederlandse politiebestel gevonden. Maar dat pad ging bepaald niet over rozen. Toen de BSB werd opgericht zat de Nederlandse politie niet direct te wachten op deze nieuwe loot aan de KMar-stam. Integendeel: met een bijna chronische regelmaat werd door de civiele politie getracht de positie van de BSB ter discussie te stellen. Door decennia lang haar waarde te bewijzen door haar manier van optreden in de specifieke taakvelden, heeft de BSB nu formeel haar positie verworven. Het mag niet worden weggepoetst dat ook de BSB haar steentje heeft bijgedragen aan de positie, die de Koninklijke Marechaussee in de nieuwe Politiewet van 1993 heeft verworven.
Museumbrochure nummer 27
Tussen Ems en Weser
Het District KMar KMar/Klu BRD
door A.H. Colenbrander, kapitein b.d.
Met deze brochure wordt de episode van het district Koninklijke Marechaussee/Koninklijke Luchtmacht in de Bondsrepubliek Duitsland vastgelegd. In 'Tussen Ems en Weser,' neemt de schrijver, Ab Colenbrander, de lezer mee naar de uitzetting van de brigades van de Marechaussee in Duitsland. Een uitzetting die nagenoeg gelijktijdig met de oprichting van de Groepen Geleide Wapens en de plaatsing daarvan in de Bondsrepubliek plaats vond. Kort daarna werd op 1 april 1964 het district KMar/BRD opgericht.
Museumbrochure nummer 26
De Marechaussee en de Pilotenlijnen
door J. Jonker, eerste-luitenant b.d.
De pilotenlijnen waren in feite route's waarlangs de overlevenden van neergestorte geallieerde vliegtuigen de vrijheid weer konden bereiken. Langs deze route's werd aan de piloten op velerlei wijze hulp geboden. Het woord "pilotenhulp" moet in dit verband niet letterlijk worden opgevat, maar meer als een begrip. Onder pilotenhulp werd in de bezettingstijd ook verstaan de hulp aan Joden, Franstalige krijgsgevangenen en alle andere personen die door de aanwezigheid van de bezetter genoodzaakt waren illegaal naar neutraal of geallieerd gebied te reizen. In deze brochure wordt voornamelijk over de pilotenhulp door de Marechaussee gesproken. Wij zijn er ons zeer van bewust dat deze hulp alleen heeft kunnen plaatsvinden dank zij de dapperheid en gezamenlijke inspanningen van vele in dit verband vaak naamloos gebleven helpers uit alle geledingen van de samenleving, in binnen- en buitenland.
Muesumbrochure nummer 25
"In het hol van de Leeuw"
door W. van der Veer, majoor b.d.
Majoor der Infanterie b.d. Willem van der Veer (tachtiger, Bronzen Leeuw en andere - ook buitenlandse - hoge dapperheidsonderscheidingen) is geen onbekende in onze gelederen. Begonnen als marechaussee te voet van de brigade Roosendaal, week hij bij de Duitse inval in mei 1940 met de zuidelijke marechaussees uit naar Engeland. Opgeleid tot geheim agent ontsnapte hij door roodvonk/quarantaine aan de dood die zovele van zijn vrienden door het beruchte Duitse contra-spionage England-Spiel trof. Hij volgde daarna een zware commando-opleiding, waarna hij werd ingezet tegen de Japanners in het Verre Oosten. Na zijn terugkeer naar Engeland werd hij in de herfst van 1944 gedropt boven Drenthe om het verzet te helpen bij de naderende bevrijding van ons land. En na de Tweede Wereldoorlog zouden Nederlands-Indië en Korea nog volgen...
Uit een voorwoord door drs A.D. Vriezen, Stichting Vrienden, (a.i.)
Museumbrochure nummer 24
Detachement Koninklijke Marechaussee op Sint Maarten
"Working Together Against Crime" (1991-1998)
door M. Robers, majoor
Op het grootste Bovenwindse eiland, Sint Maarten, versterkt de Koninklijke Marechaussee, samen met het Korps Politie Nederlandse Antillen, in iets minder dan zeven jaar de politiezorg. Brochure nummer 24, met de titel 'Working together against crime', beschrijft de bijdrage van de Konininklijke Marechaussee aan de rechtshandhaving op het Koninkrijksdeel van het Caribische eiland in de periode van half april 1991 tot eind maart 1998. De brochure beschrijft de aanloop naar het KMar-detachement, haar voorbereidingen en het leven en werken op het eiland. De orkaan "Luis" maakt diepe indruk en krijgt een eigen plaats in deze geschiedschrijving. 'Working together against crime' eindigt, hoe kan het ook anders, met de afbouw van het detachement op Sint Maarten.
Uit een voorwoord door J.L. Hovens, Stichting Vrienden
Museumbrochure nummer 23
Het opleiden bij de Koninklijke Marechaussee
Van vóór het Depot tot na het OC
door H. Rijke, eerste-luitenant
Wat een uitdaging en kan ik dat wel? Dat waren mijn eerste gedachten bij het idee te gaan schrijven over de geschiedenis van het opleiden bij de Koninklijke Marechaussee. Velen voor mij hebben hierover echter al geschreven en het archief van ons museum bleek een schatkamer aan informatie. Het werd ook een kwestie van weglaten. Met onze huidige opleidingsmethode in gedachte waarbij één praktijksituatie staat voor meer "soortgelijke" situaties, werd het keuzen maken en toch het totaalbeeld overeind houden. Wat kies je wel -binnen de beschikbare pagina's - en wat niet. De collega's die "hun" ervaringen hier niet terug vinden vraag ik dan ook om begrip voor de door mij gemaakte keuzen.
Uit een voorwoord door de auteur.
Museumbrochure nummer 22
Nassaublauw in Tropisch Groen
door J.F. Crul, kapitein b.d.
"Wie Suriname zegt, denkt aan de Indianen en Creolen, Javanen en Bosnegers, aan rijst en hout, aan bauxiet en een monumentale stuwdam midden in het oerwoud, aan brede stromen, moerassen en savannah 's, aan hutten en houten huizen, aan corjalentochten en looppatrouilles door de jungle, aan apen, slangen en papegaaien, maar ook aan het kleine onderdeel van de Troepenmacht, namelijk de Brigade der Koninklijke Marechaussee. In het oude Fort Zeelandia staat het brigadegebouw. Vandaar worden de Marechaussee-aktiviteiten ontwikkeld, ronken de motoren met de mannen, witgehelmd.
Van uiterst oost (Albina) tot uiterst west (Nickerie) en tot ver het binnenland in (Brownsweg) gaan hun wegen.
Museumbrochure nummer 21
De geschiedenis van het Korps Militaire Politie / Koninklijke Marechaussee in Nederlands-Indië en Indonesië (deel 2)
door G.C. Walles, luitenant-kolonel KLu b.d.
Met deze brochure completeren we het tweeluik over de geschiedenis van het Korps Militaire Politie/ Koninklijke Marechaussee in Nederlands-Indië. In de persoon van de luitenant-kolonel b.d. (Koninklijke luchtmacht) Gerard Walles vinden we de ideale schrijver voor het voltooien van het tweeluik.
Na de afronding van zijn marechausseeopleiding vertrekt de dan nog jonge Walles met de 'Volendam' naar voormalig Nederlands-Indië. Daar maakt hij als jong marechaussee-officier de periode rondom de soeveriniteitsoverdracht, de afbouw van de Nederlandse aanwezigheid en de uiteindelijke terugkeer naar Nederland van dichtbij mee.
Uit het voorwoord van de brochure door J.L. Hovens, Stichting Vrienden
Museumbrochure nummer 20
Koorzang bij de Koninklijke Marechaussee
door J. Rump, kapitein b.d.
Bij het verschijnen van deze twintigste museumbrochure herdenken wij tevens dat vijftig jaar geleden (9 september 1952) het Mannenkoor Koninklijke Marechaussee van het Depot in Apeldoorn werd opgericht. Jarenlang vertegenwoordigde het koor alom in het land het Wapen der Koninklijke Marechaussee. Het koor was representant en visitekaartje, de Marechaussee waardig vanwege presentatie, uitstraling en optreden bij al die concerten, televisie- en radio-optredens. Naast het koor in Apeldoorn was er ook een Haags Marechausseekoor. Helaas zijn beide koren inmiddels opgeheven, maar door middel van deze brochure wordt het onderwerp "muziek en zang binnen de KMar" en de waarde daarvan als 'public relations-instrument' levendig gehouden.
Museumbrochure nummer 19
"Een spagaat in blauw"
door mr R. Verboom, brigade -generaal
We bevinden we hier, geachte lezer, bij een uitermate belangrijk onderwerp: de cultuur van de Koninklijke Marechaussee, onze wortels, onze drijfveren, ons bestaansrecht ook. Een kritische zelfreflectie. En de ideale auteur voor deze brochure kwam op ons pad: brigade-generaal mr. R(onald) Verboom, begin-vijftiger met jeugdige uitstraling, Directeur Operatiën bij de Staf van onze Bevelhebber. Nog maar kortgeleden kon hij als adjunct-directeur Voorlichting bij het Ministerie van Defensie tevens woordvoerder van de Chef van de Defensiestaf zijn blik departementaal en internationaal verruimen.
Uit een voorwoord door drs A.D. Vriezen, Stichting 'Vrienden'
Museumbrochure nummer 18
De organisatie van de Nederlandse Politie, met inbegrip van de Koninklijke Marechaussee, tot 1994
door J. Jansen, kapitein b.d.
De auteur verblijdde ons reeds met museumbrochure nr 15. En nu voltooit hij zijn oeuvre met bijgaande verhandeling over de organisatie van de Nederlandse politie - met inbegrip van de Koninklijke Marechaussee - tot aan het cruciale jaar 1994, toen de totnutoe belangrijkste vernieuwing van onze politiewetgeving van kracht werd. Een complex onderwerp, een brok politie- en dus ook marechausseehistorie. De lange weg naar uiteindelijk regionale centralisatie van de Nederlandse politie, de middenweg tussen de departementen van Binnenlandse Zaken en Justitie. En de Koninklijke Marechaussee zat met haar militaire status daartussenin, werd na de Tweede Wereldoorlog min of meer uit politieland weggeschreven, maar kwam daarin langzamerhand terug, uiteindelijk ten volle bij de Politiewet 1994.
Uit een voorwoord van de brochure door drs A.D.Vriezen, Stichting 'Vrienden'.
Museumbrochure nummer 17
De Koninklijke Marechaussee in Zeeland
door W.D. Dijkman, kapitein b.d.
Bij Koninklijk Besluit van 5 mei 1840, nummer 64, werd een nieuwe organisatie van de Koninklijke Marechaussee vastgesteld. Hierbij werd zij per 1 juni 1840 definitiefin Zeeland gestationeerd en wel in het vierde en vijfde district van de provincie, te weten Zeeuws-Vlaanderen. In wijder verband werd de Koninklijke Marechaussee toen verdeeld in een staf gevestigd te 's Hertogenbosch, een compagnie in de provincie Noord-Brabant, een compagnie in het Hertogdom Limburg en het luitenantschap Zeeland (Zeeuws-Vlaanderen), gevestigd te Sas van Gent. De bedoeling van deze reorganisatie was de zuidgrens van het rijk van een bijzondere bewaking te voorzien.
Museumbrochure nummer 16
De Commando-Marechaussees
door W. van der Veer, majoor b.d.
Na een verwarde en chaotische terugtocht die op 18 mei 1940 in Zeeuws-Vlaanderen was begonnen, kwamen 4 officieren, 139 onderofficieren en 141 marechaussees, voor het merendeel behorende tot de 1e Divisie Koninklijke Marechaussee (Noord-Brabant ca.), op 10 juni in de Franse havenstad Brest aan. De zware en gevaarlijke reis van meer dan 1400 km was volbracht onder leiding van majoor jhr. Den Beer Poortugael en de kapiteins Kist, Van der Kroon en Suylen. In Brest scheepten de leden van de Koninklijke Marechaussee, aangevuld met een aantal leden van het Korps Politietroepen, zich in op de "Prinses Beatrix" en staken over naar Plymouth.
Uit het voorwoord van de brochure
Museumbrochure nummer 15
De Marechaussee in de bezettingstijd (1940 - 1945)
door J.Jansen, kapitein b.d.
Bij tijd en wijle wordt de Koninklijke Marechaussee aangewreven dat zij tijdens de Tweede Wereldoorlog - en met name gedurende de bezettingstijd 1940-1945 - vanwege vermeende laakbare houding van (leden van) het Wapen een "fout korps" zou zijn geweest. Een dergelijke stellingname doet bij ingewijden de wenkbrauwen fronsen, omdat door zo'n verdachtmaking mensen worden beschuldigd wier optreden in die periode zuiver of voorbeeldig was, die zich met gevaar voor eigen leven hebben verzet tegen de Duitse overheerser of dit verzet zelfs met de dood hebben moeten bekopen.
Uit de inleiding van de brochure.
Museumbrochure nummer 14
De Politiebrigade Koninklijke Marechaussee in Elten (1949-1953)
door G.P. Middelkoop, kapitein b.d.
Het moest er eens van komen. 'Elten' mocht niet zomaar in de vergetelheid raken. Daarvoor was deze episode uit de na-oorlogse Koninklijke Marechaussee te belangrijk. Vóór de Tweede Wereldoorlog algemene politiedienst, na de oorlog meer geduid - overigens ten onrechte - als (slechts) militaire politie. 'Elten', de aanwijzing van de Marechaussee voor de algehele politie-zorg in het in 1949 door grenscorrectie bij Nederland gevoegde Duitse grensstadje. Het was wellicht ook een vroege voorloper voor wat later zou geschieden : het Wapen weer belast met vele civiele politie-taken, men denke slechts aan 'Schiphol' en alwat daarbij hoort.
Uit het voorwoord van de brochure door drs. A.D.Vriezen, Stichting 'Vrienden'
Museumbrochure nummer 13
Het paard bij de Koninklijke Marechaussee
door H.M. Walrecht, majoor
Ik wil deze brochure graag opdragen aan wijlen luitenant-kolonel der Koninklijke Marechaussee Pierre Marie Robert Versteegh, een geweldig ruiter en een dapper mens. U zult in de loop van deze brochure meer over hem lezen en als u de officiersmess van de Koning Willem III-kazerne te Apeldoorn betreedt zult u hem hopelijk even gedenken. Het is het onmogelijk in dit bestek alles over het onderwerp te bestrijken. Ongetwijfeld zullen er lezers zijn die lacunes bespeuren. Ik heb me slechts als doel gesteld u een algemeen beeld te geven van onze collega's te paard. En als we even rekenen vanaf 1814 tot ongeveer 1945, dan tellen we 131 jaren marechaussee te paard. Van 1945 tot nu zijn dat 54 jaren zonder daadwerkelijke dienst te paard. Daarbij mogen we best even stilstaan.
Uit het woord vooraf door de schrijver
Museumbrochure nummer 12
De Koninklijke Marechaussee, daar zit muziek in!
Van Drumband naar Trompetterkorps (1950-1982)
door J. Rump, kapitein b.d
Met een daverend en welverdiend applaus werden op 24 april 1998 de leden van het Trompetterkorps Koninklijke Marechaussee door een enthousiaste zaal bedankt voor hun uitstekend verzorgde jaarconcert. Een concert waarbij het korps bewees de muzikale transformatie van trompetterkorps naar brassband zeer goed te hebben volbracht, zonder dat dit overigens tot naamswijziging aanleiding geeft. Hoewel er sinds de oprichting van de toenmalige drumband in 1950 veel qua samenstelling, muzikale kleur, instrumentarium, kwaliteit en kwantiteit van optredens (thans ongeveer 50 per jaar) is veranderd, blijft de zo vertrouwde relatie met de Apeldoornse burgerij bestaan.
Uit het voorwoord van de brochure door P.K.J. Lambrechtse, kolonel, Commandant Opleidingscentrum
Koninklijk Marechaussee, Voorzitter Stichting Vrienden van het Trompetterkorps.
Museumbrochure nummer 11
De Hulpmarechaussee 1848 - 1945
door K.J. Onderweegs
De roep "Help ... Marechaussee" is ons allen welbekend, maar deze door de geschiedenis van het Wapen heen klinkende oproep om hulp verklaart niets over het begrip "Hulpmarechaussee". Integendeel kan worden gesteld, dat hulpmarechaussees werden ingeschakeld daar waar geen marechaussees (genoeg) aanwezig waren. Generaal van den Hoek heeft in zijn standaardwerk over de geschiedenis van de Koninklijke Marechaussee summier iets over de hulpmarechaussee geschreven, maar veel was er niet over te melden. De heer Onderweegs heeft deze lacune in onze geschiedenis ontdekt en heeft na tijdrovendarchief-onderzoek de nodige gegevens verzameld.
Uit de inleiding van de brochure door F.J. van Lier, generaal-majoor der Koninklijke Marechausssee b.d., Adjudant i.b.d. van H.M. de Koningin, Directeur-conservator van het Marechausseemuseum.
Museumbrochure nummer 10
Ruim 50 jaar dienstplicht bij het Wapen der Koninklijke Marechaussee
door H.G. Poels, reserve-majoor b.d.
In deze brochure wordt stilgestaan bij 50 jaar dienstplicht bij ons Wapen. Van 1946 tot medio 1996 hebben ongeveer 34.000 dienstplichtigen en reservisten zich enthousiast en loyaal van hun taken gekweten. Zelf heb ik dat in de periode 74 -'77 als Commandant 11 Marechaussee-eskadron van nabij ervaren. Bij nacht en ontij trokken ze er op uit om militair verkeer of militaire staven te beveiligen. Steeds wisten zij de militaire colonnes zowel in ons land als in de Bondsrepubliek Duitsland veilig door het civiele verkeer te loodsen. Voor hun inzet zijn wij, als beroepscollega's, grote dank aan hen verschuldigd.
Uit het voorwoord van de brochure door G.G.J. Fabius, generaal-majoor b.d. en voormalig Commandant van het Wapen.
Museumbrochure nummer 9
Het ontstaan van de Marechausseevereniging
door drs A.J. Vosselman
Het is inmiddels alweer negentig jaar geleden dat de Marechausseevereniging - of zoals de oprichtingsnaam luidde "Vereeniging van Leden behoorende tot het Wapen der Koninklijke Marechaussee beneden de rang van officier" - in koffiehuis Beuckers te 's-Hertogenbosch werd opgericht. Initiator tot de oprichting van deze vakorganisatie was brigadier-titulair C.W.H.Croes uit Eindhoven.
Museumbrochure nummer 8
"De Blauwen"
Het verhaal van rond driehonderd marechaussees die de oorlogsjaren
1940-1945 in Engeland en eldersdoorbrachten
door W. van der Veer
Voor de Tweede Wereldoorlog was het hoogst ongebruikelijk dat een marechaussee dienst verrichtte in het buitenland, uitgezonderd een hoogst enkele koeriersdienst. Vanaf 10 mei 1940 wijzigden de omstandigheden zich volkomen. Rond driehonderd mannen van het Wapen der Koninklijke Marechaussee waren genoodzaakt van de ene dag op de andere huis en haard te verlaten.
Uit de inleiding van de schrijver.
Museumbrochure nummer 7
De geschiedenis van het Korps Militaire Politie / Koninklijke Marechaussee in Nederlands-Indië (deel 1)
door E.N. Spronk, generaal-majoor b.d
De geschiedenis van het Korps Militaire Politie/Koninklijke Marechaussee speelt zich af in het na-oorlogse Nederlands-Indië en wel in de periode na de Japanse capitulatie in de Tweede Wereldoorlog op 15 augustus 1945 tot kort na de overdracht van de souvereiniteit aan de Republiek Indonesië op 27 december 1949. Nu het een halve eeuw is geleden dat het Korps ontstond, is er gerede aanleiding alsnog te proberen de officiële geschiedenis te reconstrueren. De vastliggende omvang van de brochures noopt mij daarbij tot enige beperking.
Uit de inleiding van de brochure door de schrijver.
Museumbrochure nummer 5/6
De lange vredesreis van de Koninklijke Marechaussee
door K.C. Roos, brigade-generaal
"Als oud-peacekeeper leek het zo simpel een artikel te schrijven over de deelname van personeel der Koninklijke marechaussee aan vredes- en humanitaire operaties. Maar een vluchtige blik op het beschikbare materiaal bracht mij reeds tot de overtuiging dat het verre van eenvoudig zou worden. Een aangepaste Wapenspreuk "Sans peur et sans reproche qua patet orbis" zou zeker niet misstaan als we het aantal landen waar KMAR-personeel in dienst van de vrede zijn werk heeft verricht de revue laten passeren. Hierbij is het zeker niet de bedoeling de korpsspreuk van dat andere elite-onderdeel van de Nederlandse krijgsmacht, het Korps Mariniers, te ontvreemden. We lenen die spreuk alleen maar even om aan te duiden waarover het in deze brochure vooral zal gaan."
Uit de inleiding van de brochure genoteerd door de schrijver.
Museumbrochure nummer 4
Marius Cornelis van Houten
Marechaussee par excellence
door H. Pors
"De schrijver, de heer Pors, is er op voortreffelijke wijze in geslaagd om niet alleen een exact historische weergave van de verdiensten van onze oud-collega op papier te zetten, maar heeft ook op sublieme wijze een karakterbeschrijving van Van Houten in de tekst weten te verwerken.
Hulde aan onze "marechaussee par excellence", maar ook aan de heer Pors, die kans heeft gezien de huidige generatie marechaussees kennis te laten maken met een bijzondere man en een verdienstelijk oud-officier van het Wapen."
Uit het voorwoord van deze brochure door A.J. Weekenstroo, kolonel der Koninklijke Marechaussee b.d., oud-directeur/conservator van het Museum der Koninklijke Marechaussee.
Museumbrochure nummer 3
Gasgebruik bij de Koninklijke Marechaussee
door Ing W.A. Dreschler
Gas werd reeds meer dan 2000 jaren geleden als strijdmiddel toegepast en wel in de vorm van zwaveldioxyde (S02). Vooral gedurende de Eerste Wereldoorlog nam de ontwikkeling van chemische gassen op grote schaal toe; zij werden door de strijdende partijen over en weer gebruikt. Dit had uiteraard tot gevolg, dat men zich tegen de uitwerking van strijdgassen - in welke vorm dan ook verspreid - trachtte te beschermen. De onderkenning van gevaren leidde tot de invoering van een gasmasker en een gas-bril. Ook bij de Koninklijke Marechaussee werd een en ander ingevoerd. Een bewaard gebleven exemplaar van het eerste model vinden we in de vitrines van het Museum der Koninklijke Marechaussee te Buren.
Museumbrochure nummer 2
De Koninklijke Marechaussee-Agenten en het England Spiel
"veel zijn wij verschuldigd"
door W. van der Veer
"In deze brochure gaat het in het bijzonder om marechaussees, die na het voltooien van een agenten-opleiding in Enegeland boven bezet gebied zijn geparachuteerd. Helaas hebben van deze groep helfhaftige vaderlanders als gevolg van onder meer het "England spiel" er maar zeer weinigen de bevrijding mogen meemaken."
Uit het voorwoord in deze brochure geschreven door mevrouw B.J. Mulder-Gemmeke,
Ridder Militaire Willemsorde, oud Engelandvaarder, oud geheim agent.
Museumbrochure nummer 1
Korps Politietroepen
beknopte geschiedenis
door drs J.P.E.G. Smeets
Op 26 juni 1919 gaf Opperbevelhebber Land- en Zeemacht luitenant-generaal W.F. Pop opdracht een Korps Politietroepen op te richten (brief OLZ, GS. nr. 5680). Op 15 juli 1919 was de geboorte van het nieuwe korps een feit en bezat Nederland de grootste diversiteit aan (militaire) politiekorpsen, die het ooit had gekend. Wat was dan wel de reden om tot de opbouw van dit militaire politiekorps over te gaan? U leest het in deze brochure.
Geregistreerd Museum
Aantal websitebezoekers:
128.893
Bedankt voor uw bezoek!